Si jambo la kushangaza kwa hedhi yako kubadilika baada ya muda. Kuvuja damu kunaweza kuwa kwa wingi au kidogo, na maumivu yanaweza kuja na kwenda. Lakini wakati mwingine, mabadiliko katika hedhi yako yanaweza kuwa ishara ya tatizo.
Endometriosis, fibroids, PID na magonjwa ya zinaa yanaweza kusababisha matatizo ya hedhi. Tafuta kujua ni kawaida kiasi gani kuhusu siku zako za hedhi, na ni lini unapaswa kutafuta msaada.
Hedhi zangu ni za kawaida?
Wanawake wengi huona hedhi kila baada ya siku 28, ingawa siku 21 hadi 40 ni kawaida.
Kwa ujumla, hedhi hudumu kwa takriban siku tano. Kutokwa na damu huwa kwa kasi zaidi siku za mwanzo. Kwa hatua hii, ni kawaida damu kuwa nyekundu sana. Baada ya hapo hubadilika kuwa ya rangi ya waridi kisha hudhurungi au nyeusi kadiri damu inapopungua. Wanawake wengi hupoteza karibu vijiko 2 au 3 vya damu wakati wa hedhi yao.
Ni kawaida kupata maumivu ya tumbo ambayo huanza kabla ya kupata hedhi na hudumu kwa siku tatu. Ikiwa unakabiliwa na maumivu ya hedhi, kuna mambo machache unayoweza kufanya ili kukusaidia. Ingawa mazoezi yanaweza kuwa kitu cha mwisho unachokifikiria, kutembea tu kunaweza kupunguza maumivu yako. Unaweza pia kujaribu dawa za kutuliza maumivu zinazouzwa bila agizo la daktari.
Ikiwa unapata shida kukabiliana na kutokwa na damu au maumivu, inaweza kuwa ishara ya shida.
Kipindi chenye damu nyingi huhesabiwaje?
Unaweza kuwa tayari unashuku kuwa na hedhi nzito lakini inaweza kuwa vigumu kuhakikisha.
Njia moja ya kujua kama hedhi yako ni nzito kuliko inavyopaswa kuwa ni ikiwa unatumia pedi ya usafi kila saa au mbili au unalazimika kuamka usiku kubadili pedi yako. Ishara nyingine ni ikiwa una mabonge ya damu yenye ukubwa zaidi ya sarafu ya shilingi 50.
Unapaswa kutafuta msaada kwa ajili ya hedhi nzito na yenye maumivu lini?
Ikiwa unavuja damu nyingi kiasi cha kuleta ugumu katika maisha yako, ni wakati wa kupata uchunguzi. Hata kama hakuna tatizo kubwa linalosababisha hedhi yako kuwa nzito, kupoteza damu nyingi kila mwezi kunaweza kusababisha ugonjwa unaoitwa upungufu wa damu (anaemia). Upungufu wa damu unaweza kukufanya ujisikie mgonjwa na uchovu sana.
Pata pia uchunguzi ikiwa:
- unagundua mabadiliko katika maumivu ya hedhi unayopata
- hedhi yako inafika mapema au kuchelewa kuliko kawaida
- Unadawa ndani ya vipindi au baada ya ngono
Ni nini kinachosababisha mabadiliko katika hedhi yangu?
Ukiinza kutumia kidonge cha kuzuia mimba au njia nyinginezo za homoni, utaona mabadiliko kwenye hedhi yako. Hedhi yako inapaswa kurudi katika hali ya kawaida baada ya miezi michache. Vifaa vya ndani ya mfuko wa uzazi (IUDs) vinaweza kusababisha hedhi yako kuwa nzito zaidi, lakini haipaswi kuwa nzito kiasi cha kushindwa kustahimili.
Ukiamini kuwa hakuna kati ya hizi zinazohusika, unaweza kuwa na mojawapo ya hali hizi. Zote zinaweza kutibiwa, kwa hivyo zungumza na Marie Stopes Ghana kuhusu kupata usaidizi.
Fibroids
Fibroids ni uvimbe unaokua ndani au kuzunguka mfuko wa uzazi. Si Saratani. Mbali na hedhi yenye maumivu na nzito na kutokwa na damu kati ya hedhi, wanaweza kusababisha:
- maumivu au shinikizo kwenye tumbo lako la chini au mgongo
- kuvimbiwa au kuhisi kuhitaji kukojoa mara nyingi
- maumivu au usumbufu unapofanya mapenzi
Zinaweza kutofautiana kwa ukubwa kuanzia punje ya njegere hadi tikiti maji. Kadiri zinavyokuwa kubwa, au unavyokuwa na fibroids nyingi, ndivyo uwezekano wa kupata dalili utavyoongezeka.
Kulingana na jinsi ambavyo umeathirika, wanaweza pia kulaumiwa ikiwa unajikuta unatatizika kupata mimba.
Ugonjwa wa kuvimba kwa mfumo wa uzazi wa kike
Ugonjwa unaojulikana kama PID (Pelvic Inflammatory disease) unaweza kusababishwa na magonjwa ya zinaa kama klamidia na kisonono ambavyo havijatibiwa ipasavyo.
PID inaweza kusababisha maumivu katika tumbo lako la chini na kutoka damu kati ya hedhi au unapofanya ngono. Utoaji wako wa ukeni unaweza kubadilika na wakati mwingine unaweza pia kupata homa.
Cisti za ovari
Hizi mifuko iliyojaa kimiminika hukua kwenye ovari zako na ni jambo la kawaida sana. Kawaida hupotea yenyewe bila wewe hata kujua. Lakini zikikua sana, zinaweza kusababisha hedhi nzito na maumivu katika sehemu yako ya chini ya tumbo.
Endometriosis
Endometriosis inaweza kusababisha hedhi nzito sana, yenye maumivu makali, au isiyo ya kawaida ambayo ni vigumu sana kudhibiti. Endometriosis pia inaweza kusababisha utasa.
Maumivu ya endometriosis kwa kawaida huongezeka wakati wa hedhi yako, lakini yanaweza kudumu kwa mwezi mzima. Pia yanaweza kuwa makali zaidi unapokojoa au kupata choo. Unaweza pia kuhisi maumivu wakati wa au baada ya ngono na kuhisi kichefuchefu, kuwa na kuvimbiwa au kuharisha.
Mimba ya nje ya mfuko wa uzazi
Ujauzito wa nje ya mfuko wa uzazi hutokea wakati mtoto anapoanza kukua nje ya mfuko wako wa uzazi. Kawaida utakosa siku zako za hedhi lakini kama zitakuja, zitakuwa na rangi ya hudhurungi na zitakuwa na maji mengi. Unaweza pia kupata maumivu katika tumbo la chini upande mmoja.
Mimba ya nje haiwezi kuokolewa. Inaweza kuwa hatari kwa maisha ikiwa itakua sana kwa hivyo inahitaji matibabu ya haraka.
Unaweza kupata usaidizi kwa vipindi vinavyosababisha maumivu, vinavyotoka kwa wingi au visivyo kawaida wapi?
Ikiwa hedhi yako imebadilika au unadhani una mojawapo ya hali hizi, wasiliana nasi au Tembelea kliniki ya Marie Stopes iliyo karibu nawe. Ukingoja miadi yako, anza kuweka diary ya dalili. Inaweza kutusaidia kutambua matibabu bora kwako ili uweze kupona haraka.
