Ewaka           Nsobola ntya okukuuma obukyala bwange nga bulamu bulungi?


Nsobola ntya okukuuma obukyala bwange nga bulamu bulungi?

2 October 2021 – eddakiika 5 ezisomeddwa – Obulamu bw’okuzaala

Gabana bino






Ekoppoloddwa


Bw’oyogera ku kulabirira obulungi omubiri gwo, bulijjo tolowooza ku bukyala bwo. Naye okumanya engeri y’okulabirira obukyala bwo kiyinza okukuyamba okubukuuma nga bunyuma ate nga tebulina buwuka. Kale bw’oba wali weebuuzizza engeri gy’oyinza okukuuma obukyala nga buyonjo, oba olina okuba ng’obunaaba ng’omaze okwegatta, oba ne bwe kiba nti okufuuwa omukka mu bukyala tekirina bulabe, olwo soma.

Nyonja ntya obukyala?

Weewale ssabbuuni ng’obukyala bwo bwekuuma nga buyonjo, byonna ku bwabwo. Okuva mu myaka gy’obuvubuka, obukyala bwo bweyoza nga buyambibwako amazzi agafuluma mu ngeri eya bulijjo n’obuwuka obulungi obuyitibwa lactobacilli. Bino biyamba okukuuma obukyala bwo nga bulamu bulungi n’okuziyiza obuwuka obw’obulabe okukula.

Kale weewale ekintu kyonna ekiyinza okutaataaganya bbalansi y’obutonde bw’obukyala bwo omuli:

  • okufuna ssabbuuni mu bukyala nga onaaba
  • okunaaba n’okusiimuula obukyala obuwunya
  • okunaaba munda mu bukyala (doucheing) .

Kirungi okunaaba ekitundu ekiri ebweru w’obukyala buli lunaku. Obukyala bwo kye kitundu ekyetoolodde ekifo ky’obukyala. Mulimu ebinywa byo (oba emimwa gy’obukyala) n’ennywanto.

Bw’oba onaaba enseke yo:

  • Okwoza mpola ebizimba by’omumwa gwa nnabaana ng’okozesa flannel omuyonjo oba emikono gyo, weegendereze obutafuna ssabbuuni munda mu bukyala.
  • Weegendereze okunaaba okuva mu maaso okudda emabega, bwe kitaba ekyo osobola okusaasaanya obuwuka okuva mu bukyala okutuuka mu bukyala.
  • Kakasa nti onaabisa bulungi waleme kubaawo ssabbuuni asigadde kunyiiza lususu lwo.
  • Kala mpola ng’onyiga n’akatambaala akagonvu. Tosiiga.

Oyinza okukizuula nti okukozesa ssabbuuni ow’akawoowo kikusiiwa. Amazzi agabuguma aga bulijjo, ssabbuuni atalina kawoowo oba ssabbuuni agenda mu kifo kya ssabbuuni birungi.

Obuwale bwange obw’omunda busobola okunyiiza obukyala bwange?

Kiyinza okubaawo. Abakyala abamu bakizuula nti obuwale obw’omunda obunyweza oba obukoleddwa mu ngeri ey’ekikugu busobola okuleetera obukyala bwabwe n’ekitundu ekibunyeenyedde okuwulira nga balumwa oba okusiiyibwa. Empale ezinywezeddwa nazo ziyinza okuba nga ze zivunaanibwa. Okukyusa n’odda mu buwale obw’omunda obwa ppamba obutambula obulungi, oba bbulawuzi esingako obuwanvu kiyinza okuyamba okugonjoola ekizibu kino. Okwambala obuwale obw’omunda obuyonjo obupya buli lunaku kirungi naye oyinza n’okwagala okugezaako obutayambala buwale bwa munda ng’oli waka oba ekiro.

Nsobola ntya okukuuma obukyala bwange nga bulamu nga nneegatta?

Oluvannyuma lw’okwegatta:

  • Have a wee nga mumaze okwegatta. Kino kijja kufulumya obuwuka bwonna obuyingidde mu ttanka etambuza omusulo okuva mu mubiri gwo (eyitibwa omusulo) ng’ogenda okwegatta.
  • Oyinza okwagala okuyonja mpola enseke yo ng’oyoza n’amazzi agabuguma. Tokola douche!

Nnyinza ntya okuggyamu enviiri zange ez’omu kifuba awatali bulabe?

Okusookera ddala, kirungi okumanya nti okuggyako enviiri z’omu kifuba tekijja kufuula bukyala bwo buyonjo oba bulamu. Bye olina wansi awo kulonda kwa muntu ku bubwe kwokka. Naye nga tonnakwata wax oba razor eyokya, kimanye nti enkola ezimu ez’okuggyamu enviiri zirina akabi k’okufuna obuvune.

Okusenya enviiri z’omu kifuba kijja n’obulabe bw’okwesala oba okwokya enviiri, era ezisaliddwa ziyinza okukwatibwa obuwuka.

Goberera amagezi gano okusobola okusenya obulungi:

  • Nnyika mu bbaafu oba okunaaba nga tonnatandika kusenya okusobola okugoba obuwuka.
  • Siiga ebizigo by’okusenya, ggelu oba ssabbuuni okukuuma olususu lwo nga lusiigiddwa n’okukwanguyira okusenya.
  • Senya mu kkubo enviiri we zikula, ng’okozesa okukuba empola. Kino kijja kunyiiza kitono era kijja kuba kigonvu.
  • Okunaaba olususu lwo n’amazzi agabuguma ng’omaze okusenya n’oluvannyuma n’onyiganyiga.

Ebizigo ebisiiga wax n’okuggyamu enviiri nabyo bisobola okunyiiza olususu lwo. Kino kiyinza okuvaako obuzibu ng’okuyingira ennyo mu lususu, okuyitibwa cellulitis, n’okuzimba enseke z’enviiri eziyitibwa folliculitis. Bulijjo goberera ebiragiro ebikwata ku kusiiga wax oba ebizigo ebiggyamu enviiri era okozese ekintu ekituufu ku kitundu ekyo.

Ngezeeko okufuuwa omukka mu bukyala?

Omusawo wo yandibadde ayagala nnyo nga tokikola. Okufuuwa omukka mu bukyala nkola ya kinnansi ey’okuyonja obukyala bwo ne nnabaana. Gye buvuddeko yafuulibwa ey’ettutumu munnakatemba Gwyneth Paltrow. Okufuuwa omukka mu bukyala kizingiramu okutuula ku kibya ekirimu amazzi agookya n’omuddo, ekisobozesa omukka okutambula waggulu mu bukyala bwo. Obukyala tebwetaaga kuyonjebwa mukka, era oyinza okunyiiza oba n’okwokya, olususu oluweweevu mu kitundu ekyo.

Kiki ekirala kye nnyinza okukola okukuuma obukyala bwange nga bulamu bulungi?

Kirungi okumanya ekikubeera ekya bulijjo. Kino kiyinza okutegeeza nti:

  • Okumanya amazzi go aga bulijjo mu bukyala bwe gafaanana, bwe gawunya, n’engeri gy’owuliramu omwezi gwonna kale bw’olaba enkyukakyuka yonna osobola okunoonya obuyambi.
  • Manya ekitundu ekyetoolodde obukyala bwo bwe kifaanana n’okuwulira osobole okwetegereza enkyukakyuka yonna mu langi, ebizimba ebipya, okusiiwa oba okwokya.

Osobola n’okuyamba obukyala bwo okubeera obulungi ng’okozesa:

  • Okukuuma emmere ennungi.
  • Okukola dduyiro w’omu kifuba.
  • Bulijjo siimuula okuva mu maaso okudda emabega oluvannyuma lw’okukola wee oba poo osobole okwewala okusaasaanya obuwuka.

Bw’oba olina obubonero obukweraliikiriza, abakugu mu by’obulamu bw’abakyala mu Marie Stopes Ghana bajja kuteesa ku bikweraliikiriza, bakukebere bwe kiba kyetaagisa era bafune enteekateeka entuufu ey’obujjanjabi gy’olina. Okumanya ebisingawo oba okukola booking tukwataganeko oba genda mu emu ku ddwaaliro lyaffe.


Gabana bino






Ekoppoloddwa

Ebiwandiiko ebikwatagana

Obuyambi n'okubuulirira


29 June 2022 • Okusoma eddakiika 3

Ebintu by’olina okumanya ku kufuna embuto nga bukyali

Oluvannyuma lw’okufuna okwewuunya okusooka n’ebiwujjo by’okumanya nti osuubira, olubuto luyinza okuba olusanyusa

Obuyambi n'okubuulirira


17 December 2020 • Okusoma eddakiika 4

Amazzi agafuluma mu bukyala gange ga bulijjo?

Buli mukyala avaamu amazzi mu bukyala. Okufuluma obulungi si kwa bulijjo ddala, naye era kyetaagisa. Era, singa

Obuyambi n'okubuulirira


15 June 2021 • Okusoma eddakiika 6

Lwaki ensonga zange zikyuse?

Si kya bulijjo ennaku zo okukyuka okumala ekiseera. Okuvaamu omusaayi kuyinza okuzitowa oba okukendeera, era okuzimba kuyinza okujja