Empeke y’okuziyiza okuzaala ey’omu kamwa

– Kiyinza okufuula ensonga zo eza bulijjo, ezitazitowa, ate nga teziruma nnyo

– Kikuwa okusalawo obutavaamu musaayi buli mwezi oba okufuga ng’ovuddemu omusaayi

– Okuzaala kwo kujja kudda mu mbeera eya bulijjo amangu ddala ng’omaze okulekera awo okukozesa empeke

– Tekikozesebwa mu kiseera ky’okwegatta kale tekijja kukosa kwekolako

– Ayamba okukuuma ebika bya kookolo ebimu (mu nnabaana (olubuto), colorectal, n’enkwaso).

– Kikendeeza ku bulabe bw’okufuna ebizimba, ebizimba by’enkwaso n’endwadde z’amabeere ezitali za kookolo

– Kiyinza okukendeeza embalabe n’okulongoosa olususu lwo.

Birungi ki ebiri mu ddagala lino eririmu progestin yokka?

– Kiyinza okukozesebwa ng’oyonsa.

– Okuzaala kwo kujja kudda mu mbeera eya bulijjo amangu ddala ng’omaze okulekera awo okukozesa empeke

– Osobola okukitandika butereevu ng’omaze okuzaala, okuggyamu embuto oba okuvaamu olubuto

– Tekikozesebwa mu kiseera ky’okwegatta kale tekijja kukosa kwekolako

– Ensonga yo eyinza okukendeera oba okukoma ddala

Ebizibu ebiri mu ddagala erigatta:

– Empeke erina okumira omulundi gumu buli lunaku. Okwerabira okumira empeke eno buli lunaku kiyinza okugirema. Bw’oba tolina nkola n’olowooza nti tojja kusobola kumira ddagala mu kiseera kye kimu buli lunaku, eyinza obutaba nkola ntuufu gy’oli.

– Abantu abamu bayinza obutaba basaanidde kuba na nkola ezirimu oestrogen. Nsaba oyogere n’omusawo wo ku oba nga tekirina bulabe gy’oli okumira

– Oyinza okufuna ebizibu eby’ekiseera mu kusooka omuli okulumwa omutwe, okuziyira, okunyirira amabeere n’okukyuka mu mbeera

– Okuvaamu omusaayi obutasalako n’okuzimba amabala biyinza okubaawo mu myezi egisooka ng’okozesa

– Empeke eyinza obutakola singa ofuna okusesema oba ekiddukano.

– Okukozesa eddagala erimu, gamba ng’ery’okukonziba (fits), siriimu oba ku kafuba, kiyinza okufuula empeke eno obutakola bulungi. Kebera n’omusawo wo oba eddagala lyo likwatagana n’okukozesa empeke.

– Kondomu y’enkola yokka ey’okuziyiza okuzaala ekuuma endwadde z’ekikaba. Okukakasa obukuumi okuva mu lubuto n’okukwatibwa yinfekisoni, tusaba “obukuumi obw’emirundi ebiri”. Kino kitegeeza okukozesa kondomu y’omusajja oba ey’omukazi ng’oggyeeko enkola y’okuziyiza okuzaala gy’olonze okutangira okufuna embuto.

Ebizibu by’empeke eno erimu progestin yokka:

– Empeke erina okumira omulundi gumu buli lunaku mu kiseera kye kimu. Okwerabira okumira empeke eno buli lunaku kiyinza okugirema. Bw’oba tolina nkola n’olowooza nti tojja kusobola kumira ddagala lino mu kiseera kye kimu buli lunaku, eyinza obutaba nkola ntuufu gy’oli.

– Abamu ku bakozesa bafuna okuvaamu omusaayi emirundi mingi oba obutasalako nga bamira empeke ya mini.

– Abamu ku bakozesa bayinza okulumwa omutwe, amabeere okunyirira n’embalabe, naye okutwalira awamu obubonero buno butereera mu myezi egisooka ng’okozesa empeke eno.

– Empeke eyinza obutakola singa oba olina okusesema n’ekiddukano.<br>Okukozesa eddagala erimu, gamba ng’ery’okukonziba (fits), siriimu oba ku kafuba, kiyinza okufuula empeke eno obutakola bulungi. Kebera n’omusawo wo oba eddagala lyo likwatagana n’okukozesa empeke.

– Kondomu y’enkola yokka ey’okuziyiza okuzaala ekuuma endwadde z’ekikaba. Okukakasa obukuumi okuva mu lubuto n’okukwatibwa yinfekisoni, tusaba “obukuumi obw’emirundi ebiri”. Kino kitegeeza okukozesa kondomu y’omusajja oba ey’omukazi ng’oggyeeko enkola y’okuziyiza okuzaala gy’olonze okutangira okufuna embuto.

Empeke eno ekola bulungi mu kutangira okufuna embuto. Kyokka obusobozi bwayo okuyimiriza olubuto okusinga businziira ku muntu okulukozesa obulungi. Nga bakozesa bulijjo okutuuka ku 7 ku 100 abakozesa bajja kufuna embuto.

Bw’oba olowooza nti tojja kusobola kumira ddagala mu kiseera kye kimu buli lunaku, eyinza obutaba nkola ntuufu gy’oli.

Empeke eno ekwatagana n’obulabe obumu obutatera kubaawo. Ku bantu abasinga emigaso gisinga obulabe obuyinza okuvaamu. Omusawo wo ajja kukubuuza ebibuuzo okukebera oba oyinza okuba mu bulabe obw’amaanyi (okugeza singa onywa sigala, puleesa, oba omugejjo n’ebirala).
Waliwo obulabe obutatera kubaawo obukwatagana n’empeke y’okuziyiza okuzaala:

– Okukula kw’omusaayi mu kigere oba mu mawuggwe
– Okulwala omutima
- Storoko