Omukwano omukyala gw’awulira n’omwana we ng’ali lubuto teguyinza kuguvuganya.
Ba maama abasinga obungi abagenda okuzaala bajja kukakasa nti obulamu bw’omwana waabwe ali mu lubuto bwe businga okubafaako.
Okulabirira omwana nga tannazaala byonna bikwata ku kukuuma omwana ng’aliisa bulungi era nga musanyufu. Mu kiseera kino, kyangu nnyo okwerabira okwerabirira – oyinza okuzikira mpolampola mu mugongo nga bw’ossa essira ku mwana wo, ekiyinza okuvaako okweraliikirira n’okwennyamira.
Okuva ku butasobola kukuuma ssaawa mpanvu ez’okukola okutuuka ku kulwanagana n’okufuluma okutuuka ekiro, okubeera olubuto kiyinza okukyusa ennyo obulamu bwo. Enkyukakyuka eno ey’amangu era ey’amaanyi eyinza okukuzitoowerera ennyo.
Waliwo enkyukakyuka mu bulamu ezitateesebwako ng’oli lubuto. Kyokka, ebimu ku byeraliikiriza n’okutya byesigamiziddwa ku nfumo nga tewali nsonga bibiwagira.
Ka tulabe mu nfumo zino ssatu ezimanyiddwa ennyo.
Endowooza 1: Tosobola kukola dduyiro ng’oli lubuto.
Okwawukanako n’ekyo, okukola dduyiro ng’oli lubuto kirungi gy’oli n’omwana wo. Okunoonyereza kulaga nti abakyala ab’embuto abakola dduyiro baba n’obulumi bw’omugongo obutono, amaanyi mangi, omutima omulamu obulungi, n’okutwalira awamu obulamu obulungi obw’omutwe. Dduyiro ow’amaanyi omubiri gwo gwe gusobola okugumira kintu ky’olina okukubaganyaako ebirowoozo n’omusawo wo.
Endowooza 2: Tosobola kwegatta ng’oli okubeera olubuto.
“Temwegatta ng’oli lubuto, ojja kulumya omwana oba okuvaamu olubuto.” Oboolyawo ekigambo kino wali owuliddeko emabegako, kino si kituufu. Omwana wo omuto talina bulabe mu nsawo ejjudde amazzi ag’obukuumi (amniotic fluid), ekifuula obusajja obutasobola kutuuka ku mwana ng’ayingira. Ate era ebinywa ebinywevu ebya nnabaana bikola ng’engabo ekukuuma, n’olwekyo tolina kye weeraliikirira. Kasita kikuwulira bulungi, olwo kiba kirungi nnyo okunyumirwa omukwano.
Endowooza 3: Okulya emmere ey’akawoowo ng’oli lubuto kireeta okuziba amaaso mu... abalongo.
Kino nakyo kya bulimba. Emmere ey’akawoowo ejja... -li omwana wo mufuule amaaso. Tewali nsonga ya bujjanjabi lwaki omukyala ow’olubuto tasaanidde kulya mmere ya kawoowo. Ekisinga obubi ekiyinza okubaawo kwe kufuna omutima ogutanyuma, ekintu ekitera okubaawo ng’oli lubuto. Kiyinza okuba eky’amagezi obutanywa mmere erimu ebirungo okwewala okulumwa omutima, naye eyo y’ensonga yokka.
Kyangu okubuutikirwa amawulire gonna n’amagezi ng’oli lubuto, eno y’ensonga lwaki kikulu okukakasa nti tomira nfumo ezitaliiko musingi eziyinza okukuggyako essanyu erijja n’okuba olubuto. Bw’oba tokakasa ky’osaanidde oba ky’otolina kukola ng’oli lubuto, kirungi okutuukirira omukugu mu by’obulamu alina ebisaanyizo.
Osobola okututuukirira ku nnamba yaffe ey’obwereere (0800 220333) Omukutu gwa WhatsApp (0707713301) oba genda mu emu ku ddwaaliro lyaffe erikuli okumpi.
