Oluvannyuma lw’okufuna okwewuunya okusooka n’ebiwujjo by’okumanya nti osuubira, olubuto luyinza okuba ekiseera ekisanyusa! Okuwa omwana wo entandikwa ennungi mu bulamu n’okubeera maama ow’ekitalo kitandika nga tannazaalibwa.
Antenatal Care (ANC) y’enkola y’okulabirira omukyala n’omwana we ali mu lubuto ng’ali lubuto. Kirungi abakyala okutandika olugendo lwabwe olwa ANC nga bukyali okusobola okufuna amawulire ge beetaaga okunyumirwa olubuto olulamu era olulungi. ANC esobola okutwalibwa ng’enkola ey’okuziyiza, kubanga ewa bamaama abagenda okuzaalibwa obuyambi obwetaagisa mu by’obujjanjabi bwe beetaaga mu kiseera ekizibu mu bulamu bwabwe. Olubuto olwa bulijjo luzingiramu okulondoola olubuto n’okubeera n’okugoberera waakiri emirundi 8 buli kiseera n’omusawo omukugu.
Tukitegedde nti olubuto si mwana mu lubuto yekka akula munda yo, wabula ggwe okwaniriza obulamu buno obupya mu nsi. Tumanyi nti kikulu nnyo okwekuuma n’omwana wo omuto nga balamu bulungi mu mutendera guno omukulu ogw’enkulaakulana.
Okukuuma omulondo
Ekikulu mu kusinga okufunamu mu ANC yo kwe kusigala nga tokyukakyuka, okunywerera ku nkola y’obujjanjabi ekuwabulwa omusawo wo n’okulondoola enkula y’omwana wo ng’oyita mu sikaani za ultrasound. Enkula y’omwana era esobola okukeberebwa buli lw’agenda, okuyita mu buwanvu bwa nnabaana, awamu n’okukuba kw’omutima gw’omwana (okuva ku wiiki 20 okudda waggulu).
Abakyala bonna tebafuna bizibu nga bali embuto, naye embuto zonna zeetaaga ANC. Oba olina embeera z’obujjanjabi eziriwo oba nedda, olw’emirembe gyo mu mutima, kirungi okufuna ANC esaanira nga bukyali olwo omwana wo omuto alabirirwa.
Ebizibu biyinza okuba eby’enjawulo nnyo, okuzuula amangu kijja kuyamba mu kunoonya eky’okugonjoola amangu ddala nga bwe kisoboka. Omukugu mu by’obulamu bw’embuto omukugu era alina ebisaanyizo asobola okutegeera obulungi obubonero obulabula n’okuyamba okukuwa obujjanjabi obwetaagisa okukuwagira n’omwana wo ali mu lubuto.
Okukyalira ANC nakyo kiseera kya ssanyu lingi nga bw’otunuulira enkula y’omwana wo n’olaba engeri gy’akulamu. Ojja kuwuliriza omutima gw’omwana wo olabe ng’atambula munda yo.
Okukyaala eddwaaliro lyaffe asinga okumpi naawe okutandika olugendo lwo olw’okulabirira nga tonnazaala.
